{"id":6244,"date":"2020-01-21T12:20:09","date_gmt":"2020-01-21T12:20:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wcia.org.uk\/?page_id=6244"},"modified":"2026-03-03T16:29:00","modified_gmt":"2026-03-03T16:29:00","slug":"un75","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/ein-gwaith\/treftadaeth-heddwch\/un75\/","title":{"rendered":"UN75"},"content":{"rendered":"

Agorwyd \"\"<\/a>Teml Heddwch ac Iechyd Cymru<\/a> ym mis Tachwedd 1938 \u2013 fisoedd yn unig cyn dechrau’r Ail Ryfel Byd a chwalodd obeithion a breuddwydion llawer o bobl, wrth i’r byd wynebu gwrthdaro unwaith yn rhagor, gwta ugain mlynedd ar \u00f4l i “Fyth Eto” fod yn neges Gofio flynyddol. Roedd yn ymddangos bod Treftadaeth Heddwch mudiadau’r dauddegau a’r tridegau dros ryngwladoldeb Cymru<\/a> wedi cael eu bwrw o’r neilltu.<\/p>\n

Cofio Chwyldro Cymdeithasol<\/h5>\n

Fodd bynnag, pan ddaeth diwedd elyniaeth cafwyd cyfnod o newid cymdeithasol enfawr<\/strong> \u2013 wrth sefydlu’r Cenhedloedd Unedig, y Gwasanaeth Iechyd yng ngwledydd Prydain, Siarteri Cyffredinol ar gyfer Hawliau Dynol, a ‘dechrau’r diwedd’ i wladychiaeth wrth i wledydd y byd ddechrau’r daith tuag at annibyniaeth.\u00a0 Chwaraeodd llawer o ddynion a merched Cymru ran allweddol yn y mudiadau hyn, ac roedd Teml Heddwch ac Iechyd Cymru wrth galon ymgyrchu a a newid cymdeithasol yn ystod y pedwardegau a’r pumdegau<\/strong>.<\/p>\n

Allan o Ludw Gwrthdaro \u2013 Adeiladu Byd Gwell<\/h5>\n

Wrth i ni baratoi i nodi 75 ac 80 mlynedd ers nifer o ddigwyddiadau mawr yr Ail Ryfel Byd (rhwng 2019 a 2025), bydd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru yn canolbwyntio ar yr hyn a ddilynodd y Rhyfel: yr awydd i adeiladu byd gwell<\/strong> drwy sefydlu’r Cenhedloedd Unedig<\/strong> a siarteri cyffredinol ar gyfer hawliau dynol<\/strong>, sydd wedi bod yn sail i gydfodolaeth heddychlon a datblygiad byd-eang hyd heddiw.<\/p>\n

Mae Cymry wedi chwarae rhan bwysig yn stori’r Cenhedloedd Unedig dros y 75 mlynedd diwethaf. Rhwng 2019 a 2024, bydd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru yn nodi pen-blwyddi nifer o ddigwyddiadau mawr y Cenhedloedd Unedig drwy archwilio treftadaeth gweithredu Cymru ar hawliau dynol<\/strong>, straeon cymunedol, ymatebion lleol a byd-eang, ac agweddau tuag at hawliau dynol a chydweithrediad rhyngwladol nawr ac i’r dyfodol.<\/p>\n

Gweithgareddau Prosiect Treftadaeth Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru<\/h5>\n

\"\"<\/a>Gan adeiladu ar y rhaglen a ariannwyd gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Cymru dros Heddwch rhwng 2014 a 2019<\/a> \u2013 a fu’n nodi canrif ers y Rhyfel Mawr ac yn datgelu hanesion cudd o fudiadau heddwch Cymru yn ystod y blynyddoedd rhwng y Rhyfeloedd (1918-39) \u2013 bydd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru yn chwilio am gyllid, partneriaid prosiect<\/strong> ac yn datblygu gwaith gyda grwpiau cymunedol a gwirfoddolwyr<\/strong> i archwilio cyfnod nesaf treftadaeth heddwch rhyngwladol Cymru: cyfnod ‘y Cenhedloedd Unedig’. Ein gobaith yw y bydd gweithgareddau’r prosiect yn cynnwys cyfleoedd i wneud y canlynol:<\/p>\n