{"id":1657,"date":"2018-10-29T11:00:48","date_gmt":"2018-10-29T11:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/88.150.142.2\/~wciaorg\/?p=1657"},"modified":"2020-11-25T16:42:37","modified_gmt":"2020-11-25T16:42:37","slug":"nawr-gellir-cyrchu-llyfr-y-cofio-cymru-ar-lein-o-ddydd-y-cofio-2017-ar-ol-ymdrech-dwy-flynedd-gan-wirfoddolwr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/uncategorized\/nawr-gellir-cyrchu-llyfr-y-cofio-cymru-ar-lein-o-ddydd-y-cofio-2017-ar-ol-ymdrech-dwy-flynedd-gan-wirfoddolwr\/","title":{"rendered":"Nawr, gellir cyrchu Llyfr y Cofio Cymru ar-lein o Ddydd y Cofio 2017, ar \u00f4l ymdrech dwy flynedd gan wirfoddolwr"},"content":{"rendered":"

Written on 08-11-2017 by Craig Owen<\/strong><\/p>\n

<\/h2>\n

Mae Llyfr y Cofio Cymru o’r Rhyfel Byd Cyntaf, trysor cenedlaethol sydd yn cael ei gadw yn y Deml Heddwch yng Nghaerdydd, wedi cael ei ddigido a bellach, gellir ei gyrchu gan y cyhoedd ar-lein yn BookofRemembrance.Wales, yn dilyn prosiect dwy flynedd oedd yn cynnwys dros 150 o wirfoddolwyr o gymunedau ar draws Cymru. Bu\u2019r gwirfoddolwyr hyn yn gweithio gyda Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru a Llyfrgell Genedlaethol Cymru, gyda chefnogaeth Cronfa Treftadaeth y Loteri<\/p>\n

Llyfr y Cofio\u00a0<\/b><\/h2>\n

Mae’r Llyfr y Cofio hyfryd, \u00e2 chlawr lledr yn cynnwys memrwn felwm, sydd wedi’i addurno \u00e2 dail aur, inc m\u00e2n a chaligraffi \u2013 yn cynnwys enwau dros 40,000 o ” ddynion a merched o Gymru ynghyd ag aelodau o gatrodau Cymreig, a gollodd eu bywydau yn y Rhyfel Byd Cyntaf rhwng 1914-1918\u201d<\/em>.<\/p>\n

Mae\u2019r llyfr, a ymchwiliwyd iddo ac a\u2019i gr\u00ebwyd \u00e2 llaw yn y 1920au gan fenywod oedd yn gweithio gyda\u2019r caligraffydd enwog Graily Hewitt o Lincoln’s Inn a Gwasg Gregynog, yn Rhestr o Wroniaid i gyd-fynd \u00e2 Chofeb y Rhyfel Byd Cyntaf ym Mharc Cathays, a agorwyd gan y Brenin Edward VII ym 1928. Gyferbyn \u00e2 Chofeb Rhyfel Cymru, adeiladwyd y Deml Heddwch – a agorwyd ym 1938 – i gartrefu’r llyfr, ac er cof am y rheiny a gollodd eu bywydau, i weithredu fel symbol o benderfyniad Cymru i geisio cyfiawnder a heddwch ar gyfer cenedlaethau\u2019r dyfodol ‘. Dywedwyd y geiriau hyn ym 1938 gan Minnie James, mam o Ferthyr Tudful a oedd wedi colli tri mab yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Gofynnwyd iddi agor y Deml Heddwch ar ran mamau a gweddwon y byd sydd wedi colli eu hanwyliaid yn y rhyfel.<\/p>\n

\"\"<\/a> Dod o hyd i Unigolion yn Llyfr y Cofio<\/strong> Ar gyfer Dydd y Cofio 2017, mae\u2019n bleser gan WCIA a’r Llyfrgell Genedlaethol lansio\u2019r Llyfr y Cofio digidol ar-lein yn:<\/p>\n

www.BookofRemembrance.Wales\/<\/a><\/h2>\n

www.LlyfyryCofio.Cymru<\/a><\/h2>\n

Cyfleuster sy’n galluogi defnyddwyr a’r cyhoedd i chwilio a gweld y trawsgrifiadau<\/strong> sy\u2019n anrhydeddu milwyr unigol, nyrsys, perthnasau ac aelodau o’r gymuned a fu farw yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf am y tro cyntaf<\/em>, trwy deipio enwau unigolion, trefi cartref neu gatrodau i mewn i’r blwch ‘chwilio’ ar y gwaelod. Wedyn, gall defnyddwyr weld y trawsgrifiadau yn unigol.<\/p>\n

Meddai Syr Emyr Jones Parry, Llywydd WCIA: “Mae’n iawn ein bod ni\u2019n cofio’r aberthau a wnaed gan gymaint o ddynion a menywod yng Nghymru yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Mae’r atsain yn barhaus a nawr, mae Llyfr y Cofio Cenedlaethol Cymru ar gael ar-lein er mwyn i ddisgynyddion, haneswyr a’r rheiny sydd \u00e2 diddordeb gael mynediad at fanylion y rheiny a fu farw yn enw dyfodol heddychlon. ”<\/p>\n

Gellir gweld Casgliadau y Catrodau o enwau ar Gasgliad y Werin Cymru hefyd.<\/p>\n

Hanes y Trawsgrifio: Ymdrech Gwirfoddolwyr\u00a0<\/strong><\/h2>\n

Cafodd y 40,000 o enwau eu trawsgrifio dros ddwy flynedd gan wirfoddolwyr yn Aberystwyth, Caerdydd, Caernarfon a Bangor, ynghyd \u00e2 phobl ifanc o nifer o ysgolion, colegau a grwpiau cymunedol, fel ‘gweithred cofio digidol’. <\/strong>Nawr, hoffai, WCIA a LlGC dalu teyrnged i wirfoddolwyr y mae eu hymdrechion wedi sicrhau bod y trysor cenedlaethol hwn ar gael ar-lein ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.\u00a0\"\"\"\"Y llyfr yng Nghastell Bodelwyddan, Sir Ddinbych; gwirfoddolwr, Mared, yn trawsgrifio yn yr Eisteddfod ym M\u00f4n; pant ysgol yn Wrecsam yn cymryd rhan mewn ‘trawsgribathon’<\/p>\n

 <\/p>\n

“Roedd fy nhad-cu yn beiriannydd unwaith yn y Llynges Fasnachol a\u00a0 chafodd ei long, y Memon S.S, ei tharo gan dorpedo. Fel teulu, roeddem bob amser yn s\u00f4n amdano fel bod wedi marw yn y rhyfel, ond dim byd arall. Wrth edrych trwy hen focsys, darganfyddais rhywfaint o’i fedalau, a thrwy gymryd rhan yn y trawsgrifiad, cefais fy nghymell i wneud mwy o ymchwil i’w hanes “.<\/i><\/span>\u00a0\"\"<\/p>\n

Gwenno Watkin, Aberystwyth \u2013 cafodd hanes ei thaid ei arddangos yn arddangosfa WCIA yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru:<\/span><\/p>\n

Data Ffynhonnell Agored<\/h2>\n

Mae’r cofnodion hefyd ar gael fel set o ddata ffynhonnell agored sy’n seiliedig ar y gwahoddiad \u2013 a\u2019r her – i sefydliadau, myfyrwyr a rhaglenwyr i ddatblygu adnoddau ar y we sy’n galluogi pobl i ddarganfod mwy am y rheiny a gollodd eu bywydau. Bydd y set ddata ar gael o fewn yr wythnosau nesaf trwy gyfrwng offer Ymchwil ar-lein y Llyfrgell Genedlaethol (data LlGC):<\/p>\n

https:\/\/www.llgc.org.uk\/en\/collections\/activities\/research\/nlw-data\/<\/p>\n

Un sefydliad sy\u2019n cymryd rhan yn yr her ddata yw Amgueddfa Ryfel Ymerodraethol y DU, a fydd yn integreiddio\u2019r prosiect WCIA i\u2019w Cofrestr<\/a> Cofebion Rhyfel <\/u>IWM, sy’n ceisio cofnodi pob cofeb rhyfel, sydd mewn bodolaeth ac wedi\u2019i golli, yn y Deyrnas Unedig, ynghyd ag enwau\u2019r dynion a’r menywod sy’n cael eu coff\u00e1u arnynt. Mae cwblhau Llyfr y Cofio Cymru yn galluogi IWM i gyrraedd eu targed o filiwn o gofebion<\/strong>, y maen nhw wedi bod yn gweithio tuag ati ers 1989.<\/p>\n

Cofio dros Heddwch: Taith yr Arddangosfa<\/h2>\n

I nodi cyfnod canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf, mae’r Llyfr wedi bod yn teithio i Gymru fel prif atyniad arddangosfa \u2018Cofio dros Heddwch\u2019 WCIA. Mae\u2019r arddangosfa\u2019n rhedeg ochr yn ochr \u00e2\u2019r cerfluniau \u2018Poppies: Weeping Window\u2019, sydd yng Nghastell Caernarfon trwy gydol tymor yr Hydref 2016, a Bae Caerdydd yn nhymor yr Hydref 2017, Bydd yn ymddangos yng Nghastell Bodelwyddan, Sir Ddinbych, Amgueddfa Arberth, Sir Benfro, ac Oriel Ynys M\u00f4n hefyd..<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a>\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Lansiwyd y daith yn y Senedd ar Ddydd y Cofio 2015, fel rhan o raglen ddigwyddiadau “Cofio” y Cynulliad Cenedlaethol. Nawr, gallwch weld yr arddangosfa Cofio dros Heddwch ar-lein ac yn ystod yr wythnos yn lobi mynediad y Deml Heddwch yng Nghaerdydd; a gellir gweld y Llyfr y Cofio gwreiddiol drwy fynd ar un o \u2018Deithiau Tywys\u2019 rheolaidd WCIA, sydd yn cael eu hysbysebu ar wefan WCIA.<\/p>\n