{"id":24851,"date":"2022-03-04T19:12:10","date_gmt":"2022-03-04T19:12:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wcia.org.uk\/?p=24851"},"modified":"2022-03-04T19:12:11","modified_gmt":"2022-03-04T19:12:11","slug":"mummy-theres-bad-news-about-ukraine-cefnogi-plant-gyda-digwyddiadau-byd-eang-blog-rhiant-ac-athro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/addysg-cy\/mummy-theres-bad-news-about-ukraine-cefnogi-plant-gyda-digwyddiadau-byd-eang-blog-rhiant-ac-athro\/","title":{"rendered":"\u201cMummy, there\u2019s bad news about Ukraine.\u201d Cefnogi plant gyda digwyddiadau byd-eang: Blog rhiant ac athro"},"content":{"rendered":"
\n

gan Amber Demetrius, Cydlynydd Dysgu Byd-eang WCIA<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

\u201cMummy we\u2019re watching the news and there\u2019s bad news about the Ukraine\u2026leave us a message and love you!<\/em>\u201c<\/p><\/blockquote>\n<\/div>\n\n

\n
\"\"
\u2018I Stand for Ukraine\u2019 by Clem Demetrius<\/em><\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Dyma’r neges llais ddiweddaraf a gefais gan fy merch (6 oed). Ar \u00f4l ei glywed, edrychais ar y newyddion ar unwaith, gweld bod pethau fwy neu lai’r un peth ag yr oeddent awr o’r blaen, a\u2019i ffonio’n \u00f4l. Roedd ein trafodaeth yn canolbwyntio llai ar y digwyddiadau yn yr Wcr\u00e1in, a mwy ynghylch a fyddwn i adref ar gyfer amser gwely. <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Roeddwn mor falch mai dyma oedd yr achos. Fel rhieni ac athrawon, mae’n rhyddhad symud i ffwrdd o\u2019r pethau sy\u2019n digwydd yn y byd. Yn aml, mae digwyddiadau’r byd yn cynnwys hanesion cymhleth, presennol sy’n cynnwys rhwydwaith o wleidyddiaeth gymhleth, heb s\u00f4n am ddyfodol sy’n gallu ymddangos heb obaith. Mae’n anodd cyflwyno plant i’r cysyniadau hyn pan nad ydym yn llwyr ddeall y ffeithiau ein hunain, ac mae’n ddealladwy y buasem eisiau eu cysgodi rhag realiti llym y byd ehangach. Fel rhiant, mae’n hawdd bod eisiau amddiffyn diniweidrwydd ac fel athro, mae’n teimlo’n berthnasol i osgoi gwers lle gallech dramgwyddo rhywun yn eich cymuned.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Y broblem gyda hyn yw bod ein plant eisoes “allan yno”. Maen nhw\u2019n delio \u00e2 hiliaeth yn eu cymunedau, gyda globaleiddio yn eu bywydau dydd i ddydd. Mae fy merch yn aml yn awgrymu ein bod yn “gofyn i google” ddweud mwy wrthym am y newyddion, oherwydd ei bod yn deall bod cyfoeth o wybodaeth ar flaenau ein bysedd: fy ngwaith i nawr yw ei dysgu sut i’w werthuso o le saff a diogel. (Os hoffech wybod mwy am ffynonellau gwybodaeth ar-lein, mae ein cwrs ar-lein am ddim mewn Dinasyddiaeth Foesegol yn ymdrin ag agweddau ar lythrennedd digidol a meddwl yn feirniadol, a gellir cael mynediad ato drwy fynd i -Ethical informed citizens of Wales and the world\u00a0 Welsh Centre for International Affairs.<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Nid wy’n dweud fy mod yn awgrymu ein bod ni\u2019n dangos y trais llawn o ryfel i\u2019n pobl ifanc. Fodd bynnag, pan fyddwn yn esgus nad yw digwyddiadau’r byd yn digwydd, rydym yn gadael ein plant i ddychmygu’r gwaethaf, i ddatblygu barn eithafol, ac i fyw mewn ofn.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae ein plant yn darganfod drostyn nhw eu hunain ac yn gwrando ar eu cyfoedion, eu rhieni a’u hathrawon yn siarad am y newyddion. Maen nhw\u2019n gwneud eu synnwyr eu hunain o\u2019r pethau sydd yn digwydd yn y byd. Os ydym yn rhedeg i ffwrdd oherwydd bod gennym ofn pechu rhywun, rydym yn gwneud cam \u00e2 nhw a ninnau. Iddyn nhw, rydym yn tybio nad ydynt yn gallu deall, ac rydym yn anfon neges atynt nad yw gwleidyddiaeth a dinasyddiaeth “iddyn nhw”. I ni, rydym yn amddifadu\u2019r byd o\u2019r dinasyddion moesegol, gwybodus rydym yn gobeithio eu creu, ac yn amddifadu ein cymdeithas o’r cymorth y gallent ei roi i ni.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Siarad am ddigwyddiadau’r byd \u00a0<\/h3>\n<\/div>\n\n
\n

Nid yw hynny’n golygu bod siarad am ddigwyddiadau mawr yn dasg hawdd ond gyda hynny mewn golwg, ar \u00f4l myfyrio ar fy mhrofiadau’n ddiweddar gydag ymarferwyr Addysgwyr a Dinasyddiaeth, penderfynais mai\u2019r rhain oedd fy awgrymiadau gorau ar gyfer athrawon a rhieni:<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\"\"
Children discussing Global Peace issues at the Urdd Eisteddfod \u2013 view their<\/em> Peace Mural<\/a><\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

1. Byddwch yn gyfforddus gyda pheidio \u00e2 gwybod popeth: rydych chi’n adnabod eich cynulleidfa, ac mae hynny’n ddigon!<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Un peth roeddwn i\u2019n ei gas\u00e1u fel athro oedd trafod pynciau nad oeddwn yn sicr yn eu cylch. O ran Digwyddiadau Byd-eang, rydym yn teimlo\u2019n aml nad oes gennym gymaint o wybodaeth ag y byddem yn ei hoffi. Fodd bynnag, yr agwedd allweddol i’w chofio yw eich bod chi\u2019n agor y sgwrs, a dim yn sefydlu eich hun fel arbenigwr. Mae arfer da yn gallu golygu cofnodi cwestiynau na allwch eu hateb ar bapur, yn ogystal ag unrhyw syniadau yr hoffech eu harchwilio. Mae arfer gwych yn meddwl am rywbeth y gallwch ei hoffi, ac adeiladu tystiolaeth ac ymchwil o’r sefyllfa honno gyda’ch person ifanc. Mae hefyd yn wych i bobl ifanc brofi’r broses o ymchwilio gydag oedolyn diogel.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae ffynonellau da o wybodaeth i chi a’ch person ifanc fel arfer i’w gweld ar wasanaethau newyddion i blant (mae BBC\/Newsround yn enghraifft dda). Gallwch ddod o hyd i adnoddau rhagorol hefyd o amrywiaeth o elusennau perthnasol a gwefannau Llywodraeth Cymru. Fy awgrym i yw os nad ydych chi’n si\u0175r bod rhywbeth yn wir: peidiwch \u00e2’i rannu.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

2. Beth bynnag rydych chi\u2019n gyflwyno, gwnewch yn si\u0175r eich bod chi\u2019n cael dwy ochr y stori<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Un agwedd allweddol ar faterion cyfoes yw eu bod yn tueddu i gael dwy ochr iddynt. Rydym naill ai o blaid mudo neu yn ei erbyn, o blaid yr Wcr\u00e1in neu o blaid Rwsia. Mae cefnogi pobl ifanc i ddeall bod dwy ochr i bob stori yn allweddol o ran datblygu empathi a dealltwriaeth bod y gwirionedd yn aml yn cynnwys llawer o safbwyntiau gwahanol. Yn yr enghraifft a roddir uchod, er enghraifft, mae llawer o bobl yn Rwsia sydd ddim yn cefnogi gweledigaeth Putin. Yn yr un modd, mae rhai pobl yn yr Wcr\u00e1in sydd ddim yn cefnogi Zelensky. Mae canllawiau ar sut i gael trafodaeth gyfoethog i’w gweld yma Home | Association for Citizenship Teaching (teachingcitizenship.org.uk),<\/a> a gallwch glicio yma i gael mynediad i’n hyfforddiant ar-lein am ddim i greu a dadlau dros ddadleuon –Debate training \u2013 Welsh Centre for International Affairs (wcia.org.uk)<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

3. Mae pawb yn gallu cael barn, ond rhaid herio barn eithafol bob amser<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Yn debyg i awgrym dau, ond mor bwysig dwi’n ei awgrymu ddwywaith! Y nod o agor fyny ar fyd materion byd-eang yw i helpu pobl ifanc i ddatblygu’r wybodaeth, y sgiliau a’r agweddau i ymateb i fyd yr 21ain Ganrif mewn modd caredig a chyfiawn. Am y rheswm hwnnw, mae\u2019n rhaid i unrhyw farn sy’n eithafol (gwrthod gweld safbwynt y llall) gael ei hamlygu a’i harchwilio, a’i herio lle bo angen. Mae hyn yn golygu creu lle diogel ar gyfer barn (y mae llawer ohonynt yn “llithro i mewn” i’n hymwybyddiaeth), a holi’n dyner am gwestiynau meddylgar er mwyn cyrraedd y gwir. Gallwch weld adnodd gwych ar gyfer archwilio barn gyda grwpiau mwy yma Chwilio – toolkit.risc.org.uk. Chwiliwch – toolkit.risc.org.uk.<\/a> Cynhyrchodd Oxfam hefyd ddadansoddiad rhagorol o sgiliau, gwybodaeth a gwerthoedd disgwyliedig ar gyfer dinasyddion Byd-eang sydd i’w gweld yma, ynghyd \u00e2’u canllaw i athrawon ar sut i addysgu materion dadleuol: Global citizenship guides | Oxfam GB<\/a><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

4. Dylech orffen bob amser gyda beth y gallwch ei wneud i helpu<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Y rhan mwyaf anodd o siarad am ddigwyddiadau’r byd yw’r teimlad bod rhywun yn cyflwyno darlun llwm heb unrhyw botensial i newid. Fodd bynnag, fel y dywed y datganiad beth sy’n bwysig: \u201cour world is diverse and dynamic, influenced by processes and human actions\u2026\u201d. Gorau po gyntaf y byddwn yn dysgu pobl i weithredu ar eu credoau, mwyaf grymus y byddwn yn gweld bod pobl yn dod. Isod, ceir rhestr (yn sicr ddim yn gynhwysfawr) o’r camau y gallwch eu cymryd:<\/p>\n<\/div>\n\n

\n