{"id":25128,"date":"2022-03-16T16:14:57","date_gmt":"2022-03-16T16:14:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wcia.org.uk\/?p=25128"},"modified":"2022-03-16T16:14:59","modified_gmt":"2022-03-16T16:14:59","slug":"yr-argyfwng-yn-wcrain-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/addysg-cy\/yr-argyfwng-yn-wcrain-2\/","title":{"rendered":"Yr Argyfwng yn Wcr\u00e1in"},"content":{"rendered":"
\n

Adnoddau ar gyfer Trafodaeth a Gweithgareddau gyda Phlant Ysgol Gynradd<\/strong>\u00a0<\/h3>\n<\/div>\n\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

1. Siarad gyda phlant am ryfel:<\/strong> <\/h4>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Fel mae fy nghyd-weithiwr Amber Demetrius wedi ysgrifennu yn ei blog ‘Mam, mae newydd drwg am Wcr\u00e1in<\/a>‘, yn naturiol rydyn ni eisiau amddiffyn ein plant rhag y newyddion drwg sy’n digwydd yn y byd ac mae’n debyg mai rhyfel yw’r newyddion gwaethaf posibl.\u00a0 Y broblem yw bod plant eisoes ‘allan yna’.\u00a0 Maen nhw\u2019n ymwybodol iawn ac maen nhw eisoes yn casglu darnau o wybodaeth o sgyrsiau oedolion ac o’r newyddion.\u00a0<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Felly, onid ydy hi\u2019n well delio gyda phynciau anodd mewn ffordd agored sy’n briodol i oedran, i ddweud wrth blant, ateb eu cwestiynau a’u galluogi i feddwl yn feirniadol am faterion byd-eang? Y nod yma yw peidio \u00e2 dychryn plant yn ddiangen, ac yn lle hynny, tawelu eu hofnau drwy drafodaeth gytbwys a’u galluogi i wneud synnwyr o’r byd.\u00a0 Dylid eu cefnogi hefyd i weithredu fel ‘dinasyddion moesegol, gwybodus yng Nghymru a’r byd’ fel eu bod nhw\u2019n teimlo eu bod nhw\u2019n gallu gwneud rhywbeth i helpu’r sefyllfa.\u00a0<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Dyma rai awgrymiadau ynghylch sut y gallai ysgolion gyflwyno pwnc y rhyfel yn Wcr\u00e1in, os yw hyn yn teimlo’n briodol.\u00a0<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

2. Esbonio’r gwrthdaro mewn ffordd sy’n briodol i’w hoedran:<\/strong> <\/h4>\n<\/div>\n\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Y dasg gyntaf, efallai, yw esbonio’r sefyllfa i blant mewn ffordd sy’n berthnasol iddyn nhw.  Un ffordd o wneud hyn yw dangos tebygrwydd i sefyllfaoedd maen nhw\u2019n gyfarwydd \u00e2 nhw, fel yr iard chwarae.   <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae’r testun isod wedi’i addasu o neges ar y cyfryngau cymdeithasol.  Defnyddiwch \/ addaswch hwn fel rydych chi\u2019n meddwl sy\u2019n addas.  Gellir ei ddefnyddio gyda delweddau fel map o\u2019r byd i ddangos ble mae Wcr\u00e1in.  Mae rhai cwestiynau wedi\u2019u hawgrymu isod i gefnogi plant i archwilio materion ymhellach, os ydyn nhw\u2019n dymuno gwneud hynny.   <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

“Ar \u00f4l y frwydr FAWR ddiwethaf (YR AIL RYFEL BYD) ar yr iard chwarae, daeth gr\u0175p o blant (ARWEINWYR Y BYD) at ei gilydd a ffurfio gang o’r enw Noy Boys (NATO). Fe wnaeth yr holl blant yn y gang hwn addewid (CYTUNDEB) i fod yn gl\u00ean ac yn barchus a pheidio ag ymladd yn erbyn ei gilydd dim mwy. <\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae hyn yn golygu peidio \u00e2 mynd i mewn i ran y naill a\u2019r llall o’r iard chwarae (GWLAD) heb ganiat\u00e2d, a pheidio \u00e2 thaflu ffyn na cherrig (ARFAU TRWM) at y naill a\u2019r llall, ac mae’r DU yn rhan o’r gang hwn.<\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Roedd llawer o bobl eisiau ymuno \u00e2’r Noy Boys am ei fod yn eu helpu nhw i deimlo’n ddiogel.  Yn araf, mae’r gr\u0175p wedi bod yn tyfu, ac mae bellach yn sleifio tuag at y rhan o’r iard chwarae sy’n cael ei meddiannu gan gang cystadleuol, y Ru Crew (RWSIA).  Mae hyn wedi achosi tensiwn.  <\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Aeth y broblem yn waeth pan ddywedodd plentyn newydd (Wcr\u00e1in) y bydden nhw\u2019n ymuno \u00e2’r Noy Boys.  Roedd hyn yn anodd, oherwydd roedd y plentyn newydd yn arfer bod yn rhan o’r Ru Crew ac maen nhw\u2019n chwarae yn y rhan o’r iard chwarae wrth ymyl lle mae’r gang cystadleuol.  <\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

I ddechrau, fe wnaeth y Ru Crew fygwth y plentyn newydd ac maen nhw bellach wedi croesi i’r man lle mae’r plentyn newydd yn chwarae ac yn defnyddio ffyn, cerrig ac arfau i geisio eu gorfodi i ddod yn \u00f4l i’w gang nhw.  Mae hyn yn torri rheolau’r iard chwarae (CYFRAITH RYNGWLADOL) ac mae pawb wedi synnu ac wedi\u2019u ffieiddio bod hyn yn digwydd. Maen nhw i gyd wedi dweud y drefn wrth y Ru Crew ac wedi cadw cefn y plentyn newydd drwy dynnu eu harian poced nes eu bod yn rhoi’r gorau i frifo’r plentyn newydd (SANCSIYNAU).  Y gobaith yw y bydd hyn yn atal Ru Crew rhag prynu mwy o ffyn a cherrig a’u hannog i siarad yn hytrach na pharhau i ymladd.<\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Ni all y Noy Boys helpu’r plentyn newydd i ymladd yn erbyn y gang cystadleuol yn uniongyrchol am nad yw ef \/ hi yn aelod o’u gang.  Byddai’n torri eu haddewid pe bydden nhw\u2019n gwneud hynny a byddai bron yn sicr yn golygu y byddai\u2019r frwydr ar yr iard chwarae yn mynd yn waeth.<\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Fodd bynnag, mae’r Noy Boys wedi rhoi llawer o’u ffyn a\u2019u cerrig eu hunain i’r plentyn newydd i ymladd yn erbyn y bwli, oherwydd nid yw hyn yn torri’r addewid.<\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Am y tro, dim ond sefyll ar yr ymylon a gwylio a rhoi cefnogaeth foesol i’r plentyn newydd mae plant eraill (GWLEDYDD) yn gallu ei wneud, gan gynnwys croesawu plant sydd wedi dianc am eu bod mewn perygl o gael eu brifo (FFOADURIAID) a sicrhau eu bod yn gynnes, yn ddiogel ac yn cael digon o bethau da (BWYD a LLOCHES). <\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae pawb eisiau i’r frwydr ddod i ben, ac mae rhai plant wedi ceisio annog pob ochr i siarad fel nad oes neb arall yn cael ei frifo ac er mwyn i\u2019r iard chwarae fod yn ddiogel i bawb.”<\/em> <\/p>\n<\/div>\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

3. Rhai cwestiynau i\u2019w hystyried:<\/strong>\u00a0<\/h4>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"<\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n