{"id":26344,"date":"2022-05-23T11:45:06","date_gmt":"2022-05-23T10:45:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wcia.org.uk\/?p=26344"},"modified":"2022-05-23T11:45:08","modified_gmt":"2022-05-23T10:45:08","slug":"diwrnod-gwrthwynebwyr-cydwybodol-otd-15-mai-treftadaeth-cymru-o-ddweud-na-i-ryfel-wrth-i-rwsiaid-ac-ukenfaid-wneud-y-safiad-heddiw","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/wcia-news-cy\/humanitarian-cy\/diwrnod-gwrthwynebwyr-cydwybodol-otd-15-mai-treftadaeth-cymru-o-ddweud-na-i-ryfel-wrth-i-rwsiaid-ac-ukenfaid-wneud-y-safiad-heddiw\/","title":{"rendered":"Diwrnod Gwrthwynebwyr Cydwybodol, #OTD 15 Mai: Treftadaeth Cymru o ddweud ‘Na i Ryfel’, wrth i Rwsiaid ac Ukenfaid wneud y safiad heddiw."},"content":{"rendered":"
\n

\u201cIf the right to life is the first of all human rights<\/h4>\n<\/div>\n\n
\n

Being the one on which all other rights depend <\/h4>\n<\/div>\n\n
\n

The right to refuse to kill must be the second.\u201d<\/h4>\n<\/div>\n\n
\n

<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\"\"
Carreg Goffa’r Gwrthwynebwyr Cydwybodol yng Ngardd Heddwch Genedlaethol Cymru<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Arysgrif ar Garreg Goffa Gwrrthwynebwyr Cydwybodol Cymru, Gardd Heddwch Genedlaethol<\/em><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

#OTD ‘Ar y Diwrnod Hwn’ \u2013 mae 15 Mai wedi cael ei gydnabod ar draws y byd ers 1982 fel y Diwrnod Rhyngwladol Gwrthwynebwyr Cydwybodol. Hanner ffordd rhwng Diwrnodau Cofio’r rhan fwyaf o wledydd ym mis Tachwedd \u2013 sy’n canolbwyntio’n draddodiadol ar golli milwyr \u2013 mae\u2019r Diwrnod Gwrthynebwyr Cydwybodol yn gyfle penodol i fyfyrio a dysgu am y rhai sydd wedi cymryd safiad ymwybodol yn erbyn rhyfel: gwrthwynebwyr cydwybod, wedi’u seilio ar gredoau gwleidyddol neu grefyddol, hawliau dynol a phrotest yn erbyn polis\u00efau’r wladwriaeth maen nhw\u2019n anghytuno’n sylfaenol \u00e2 nhw.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae’r ‘Hawl i Brotestio’ a fwynhawyd gan y rhan fwyaf o gymdeithasau democrataidd heddiw, o weithredaeth heddwch i hela llwynogod, yn ddyledus i lawer o’i gwreiddiau i’r safiad a gymerwyd gan wrthwynebwyr i’r Rhyfel Byd Cyntaf.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Hanes Gwrthwynebu Cymru<\/strong><\/h2>\n<\/div>\n\n
\n

<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\n
Gwrthwynebu gwrthdaro – Hafan<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
Treftadaeth Protest Cymru, y Rhyfel Byd Cyntaf hyd heddiw<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
Adnoddau ysgolion heddwch<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Mae hanes manwl gan Aled Eirug o ‘Wrthwynebiad Cymru i’r Rhyfel Byd Cyntaf’ \u2013 a adolygwyd gan d\u00eem Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru pan gafodd ei gyhoeddi yn 2019 \u2013 yn cynnig cipolwg digynsail ar gymhellion a straeon dros 900 o Wrthwynebwyr Cydwybodol o Gymru, y carcharwyd llawer ohonynt am eu credoau. I ddathlu pa mor bell y gall y farn gyhoeddus siglo, etholwyd rhai o’r rheini a gafodd eu tynnu gan gymdeithas yn ystod ‘eplesiad rhyfel’ gwladgarol y Rhyfel Byd Cyntaf, i’r senedd yn y 1920au gan yr un etholwyr, gan gydnabod erbyn hynny brys heddwch ar \u00f4l colli cenhedlaeth. Gweithiodd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru gyda Chymrawd Ymchwil Prifysgol Leeds Cyril Pearce, i sicrhau bod ei ‘Gofrestr Pearce o Wrthwynebwyr Cydwybodol’ ar gael i’r cyhoedd, y gellir chwilio amdano erbyn hyn drwy ein Map Heddwch.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Creodd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru arddangosfa deithiol yn ystod 2016-19, \u2018Belief and Action\u2019<\/a>, sydd ar gael o hyd i’w benthyg i grwpiau a lleoliadau cymunedol. Yn ystod tymor yr hydref 2018, cynhaliodd Amgueddfa Castell Cyfarthfa brosiect ffilm gyda phobl ifanc o Ferthyr Tudful, gan archwilio archifau o Dribiwnlysoedd Gwrthwynebwyr Cydwybodol dros 1916-18 \u2013 lle rhoddwyd cynnig ar y rhai a oedd wedi gwneud cais i gael eu heithrio o’r Gwasanaeth Milwrol. Gellir gweld eu ffilm ‘Without the Scales’ isod, neu ar Youtube.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Gwrthwynebiad yn Rwsia a\u2019r Wcrain Heddiw<\/h2>\n<\/div>\n\n
\n

Mae rhyfel Rwsia yn yr Wcr\u00e1in eleni wedi dod \u00e2 gwrthwynebiad cydwybodol i’r amlwg eto, gan fod llawer o bobl Rwsia wedi gwrthod ymosod ar eu cymdogion. Mae Al Jazeera wedi adrodd ar wrthsafiad eang i orfodaeth filwrol Rwsia, tra bod ‘The Conversation’ wedi tynnu sylw at droseddau Hawliau Dynol yr Wcrain o’u polisi ‘consgripsiwn gorfodol’ o wahardd dynion rhag gadael y wlad.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\"\"
Ffynhonnell: War Resisters International<\/figcaption><\/figure><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Mae International Fellowship of Reconciliation<\/a>,\u00a0IFOR yn cryfhau lleisiau gan Wrthwynebwyr Cydwybodol a rhwydweithiau heddwch ar draws y byd, gan gynnwys o Rwsia<\/a> a\u2019r Wcrain eu hunain. Dywedodd Elena Popova o fudiad Rwsia o Wrthwynebwyr Cydwybodol ym mis <\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Chwefror “ers dechrau’r rhyfel hwn, mae pobl yn ofni’n fawr mewn pob math o ffyrdd; ofn y byddant i gyd yn cael eu cipio a’u taflu i’r grinder cig. Maen nhw’n teimlo bod eu rhyddid dan bwysau aruthrol.”<\/em> Mae gan War Resisters International hafan ar gyfer yr ‘Wcr\u00e1in’ sy’n dwyn ynghyd lleisiau ar draws y rhwydwaith byd-eang o grwpiau heddychol, ac maen nhw wedi bod yn monitro ac yn adrodd ar erlyniadau yn erbyn gwrthwynebwyr yr Wcrain a Rwsia.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
<\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Around the World<\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae’r map rhyngweithiol hwn gan Peace Pledge Union yn rhoi enghreifftiau ac astudiaethau achos o Wrthwynebwyr o bob rhan o’r byd.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Ymgyrchoedd<\/a> Amnest Rhyngwladol ar Wrthwynebwyr Cydwybodol.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\n