{"id":44330,"date":"2025-04-29T14:11:15","date_gmt":"2025-04-29T13:11:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wcia.org.uk\/?p=44330"},"modified":"2025-04-29T14:11:17","modified_gmt":"2025-04-29T13:11:17","slug":"adroddiad-cenedlaethaur-dyfodol-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cymru.global\/cy\/wcia-news-cy\/adroddiad-cenedlaethaur-dyfodol-2025\/","title":{"rendered":"Adroddiad Cenedlaethau\u2019r Dyfodol 2025"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n
\n

Ddeng mlynedd ers ei chychwyn, mae Deddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol yn fwy amlwg ond nid yw\u2019n ysgogi\u2019r newid system gyfan a fwriadwyd.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Rydym yn gweld enghreifftiau da, ond rydym hefyd yn gweld achosion lle nad yw cyrff cyhoeddus wedi rhoi rhyw lawer o ystyriaeth benodol os o gwbl i\u2019r Ddeddf.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae cyflymu cynnydd yn dechrau \u00e2 blaenoriaethu atal; a chreu\u2019r amodau cywir i\u2019r Ddeddf gydio a ffynnu<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\n
Adroddiad Cenedlaethau\u2019r Dyfodol 2025<\/a><\/div>\n<\/div>\n\n
\n
Adroddiad Archwilio Cymru<\/a><\/div>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n
\n

Mae a wnelo\u2019r adroddiad hwn \u00e2 sut y mae cyrff cyhoeddus Cymru\u2019n meddwl ac yn gweithredu ar gyfer yr hirdymor. Yn benodol, mae a wnelo \u00e2 sut y mae cyrff cyhoeddus yn gwneud yr hyn y maeDeddf Llesiant Cenedlaethau\u2019r Dyfodol (Cymru) 2015<\/a> <\/a>yn ei gwneud yn ofynnol iddynt ei wneud ar adeg pan fo cynaliadwyedd a fforddiadwyedd hirdymor gwasanaethau ac ymrwymiadau polisi\u2019r Llywodraeth yn cael eu profi.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Dros y 10 mlynedd y mae\u2019r Ddeddf wedi bod ar waith mae\u2019r pwysau ar wasanaethau cyhoeddus wedi tyfu. Os mai\u2019r Ddeddf yw ateb Cymru i\u2019r heriau mawr, mae angen ei rhoi ar waith yn dda. Dylai\u2019r Ddeddf gyffwrdd \u00e2 phob agwedd ar waith cyrff cyhoeddus. Mae a wnelo \u00e2 llywio newid yn yr hyn y mae cyrff cyhoeddus yn ei wneud a sut y maent yn ei wneud.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Canfuom amrywiad mewn ymarfer o fewn sefydliadau, ac o fewn a rhwng sectorau. Mae gan y system iechyd yn arbennig rywfaint o ffordd i fynd o ran cymhwyso ffordd o feddwl sy\u2019n rhoi sylw i genedlaethau\u2019r dyfodol ar draws ei gweithgarwch cynllunio a chyflawni.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Mae cyflymu cynnydd dan y Ddeddf yn dechrau \u00e2 blaenoriaethu atal. Heb newid mwy systematig tuag at atal, bydd cyllidebau\u2019n cael eu disbyddu, ac mae\u2019n debygol y bydd deilliannau\u2019n waeth. Mae angen hefyd i gyrff cyhoeddus wella\u2019r wybodaeth y maent yn ei defnyddio i oleuo prosesau cynllunio a phenderfynu, cael gwell gafael ar y goblygiadau o ran adnoddau, a gwneud yn si\u0175r eu bod yn gallu deall effaith. Ac mae cryn dipyn i\u2019w wneud o hyd i gymhwyso\u2019r Ddeddf i swyddogaethau megis cynllunio\u2019r gweithlu, rheoli asedau, a chynllunio ariannol.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Bydd cyflawni newid yn galw am weithredu gan yr holl gyrff cyhoeddus yn unigol. Ond ni fydd hynny\u2019n ddigon. Maent yn gweithio mewn amgylchedd nad yw wastad yn hybu\u2019r newid hwnnw. Ceir camau gweithredu y gallai\u2019r Llywodraeth eu cymryd i greu\u2019r amodau ar gyfer cynnydd.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Yn 2020, fe alwom ni am adolygiad o’r Ddeddf i archwilio sut y gallai rhwystrau i\u2019w rhoi ar waith gael eu goresgyn a sut y gallai Cymru ddal i fod ar flaen y gad o ran camau gweithredu i wella llesiant. Bum mlynedd yn ddiweddarach, ni weithredwyd ar yr argymhelliad hwnnw yn y ffordd yr oeddem wedi gobeithio.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Rydym wedi cyflwyno argymhellion i gyrff cyhoeddus unigol trwy\u2019r gwaith archwilio y mae\u2019r adroddiad hwn yn adeiladu arno. Mae\u2019r adroddiad hwn yn cyflwyno pedwar argymhelliad pellach. Argymhellion strategol i Lywodraeth Cymru ydynt, a ddyluniwyd gyda\u2019r amodau ehangach ar gyfer cynnydd mewn golwg. Maent yn galw ar y Llywodraeth i leihau i\u2019r eithaf yr ansicrwydd ynghylch cyllid i helpu cyrff i gynllunio\u2019n effeithiol ac i roi anogaeth i fuddsoddi mewn atal. Maent hefyd yn galw ar y Llywodraeth i fwrw golwg o\u2019r newydd ar yr asesiad o berfformiad ac effaith dan y Ddeddf ac i nodi’n glir cwmpas ac amserlen ar gyfer ei werthusiad ei hun o’r Ddeddf yng nghyd-destun craffu ehangach.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Rydym yn gobeithio y gall yr adroddiad hwn gyfrannu at sgwrs ehangach yngl\u0177n \u00e2 sut y mae cyrff cyhoeddus yn cymhwyso\u2019r Ddeddf i gael effaith wirioneddol a pharhaus. Rhaid i bawb sydd mewn rolau craffu chwarae eu rhan i gydnabod arfer da a mynnu gwelliant pan nad yw cyrff yn gwneud digon.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Dywedodd yr Archwilydd Cyffredinol, Adrian Crompton: <\/strong><\/p>\n<\/div>\n\n

\n

\u201cDdeng mlynedd ers ei chychwyn, rwy\u2019n gweld egni a brwdfrydedd dros y Ddeddf mewn mannau amrywiol; ac rwy\u2019n gweld cyrff cyhoeddus yn cael sgyrsiau gwahanol, yn gwneud penderfyniadau a oleuir gan y Ddeddf, a newidiadau mewn ymarfer. Ond er yr holl enghreifftiau da, ceir y rhai nad ydynt mor dda. Nid yw\u2019r Ddeddf yn ysgogi\u2019r newid system gyfan a fwriadwyd.<\/p>\n<\/div>\n\n

\n

Wrth gwrs, mae llywio newid ar draws sefydliadau sy\u2019n aml yn fawr ac yn gymhleth yn anodd. Ond erfyniaf ar gyrff cyhoeddus i weld yr egwyddor datblygu cynaliadwy fel mater o werth am arian. Ni allwn fforddio dylunio datrysiadau nad ydynt yn diwallu anghenion pobl, llethu cenedlaethau\u2019r dyfodol \u00e2 chostau uwch y gellir eu hosgoi, na cholli cyfleoedd i gyflawni mwy \u00e2\u2019r un faint neu \u00e2 llai.\u201d<\/p>\n<\/div>\n\n

\n
\n