Archwilio Rhyw a Thegwch

Blog: Archwilio Rhyw a Thegwch

“…er bod yr anghydraddoldebau hyn yn amrywio o ran difrifoldeb a daearyddiaeth, maent yn symptomau o’r un clefyd”

Pennaeth Dysgu Byd-eang Cymru Global, Amber Demetrius, yn archwilio ei phrofiadau o ryw a thegwch

Mae’n aml yn synnu fy myfyrwyr, y tu allan i’r gwaith, fy mod i’n codi pwysau. Mae rhai pobl yn gwylio’r teledu neu’n gweld ffrindiau ar ôl diwrnod gwael, ond rwy’n mynd ac yn codi pwysau trwm. Rhowch farbell i mi, rhowch ddumbbell i mi, rhowch her i mi! Rwy’n caru’r ymdeimlad o bŵer mae’n ei roi i mi. Yn ddiweddar serch hynny, rwyf wedi sylwi ar rywbeth. Mae’n rhywbeth amlwg mewn gwirionedd. Rydyn ni i gyd yn ei fyw, sef nad yw’r byd rwy’n ymarfer ynddo yn deg. Rydyn ni’n esgus ei fod. Dydyn ni ddim yn gwneud ffws amdano. Dim ond fy mod i wedi sylwi bod y profiad o fod yno yn llawer mwy cyfforddus os ydych chi’n wryw.

Rwy’n brysio i ychwanegu bod digon o ddynion gwych yn fy nghampfa sy’n hynod o gymwynasgar ac yn gefnogol iawn. Sy’n fy arwain i ofyn pam mae’r profiad yn wahanol rhwng y rhywiau? Gallwn ddweud bod anghydbwysedd rhywng y rhywiau o ran codi pwysau – llai o fodelau rôl a lleisiau i fenywod, yn enwedig dros oedran penodol. Gallwn hefyd dynnu sylw at y ffaith bod dyluniad y gampfa gyda ffrâm ychydig yn fwy a thalach mewn golwg. Y gwir yw, fodd bynnag, bod yr anghydraddoldebau’n dod o agweddau’r cyfranogwyr ac rwy’n cynnwys fy hun yn y datganiad hwnnw. Gadewch i mi roi rhai enghreifftiau i chi o’r agweddau hynny ar waith.

Un yw’r agwedd o ran cymryd lle. Bydd y menywod yn fy ngrŵp fel arfer yn gosod eu hunain ar gyrion y dosbarthiadau yng nghorneli’r ystafell fel, os ydyn nhw’n olaf i orffen ymarfer corff, na fydd neb yn eu gweld. Mae’r duedd hon yn cael ei hategu gan astudiaeth ddiweddar gan Women’s Health a ganfu fod 28% o fenywod yn osgoi ardal pwysau eu campfa yn gyfan gwbl gan fod ganddynt ofn cael eu barnu. ( 10 Campfa i Fenywod yn Unig Yn y DU: Yr Holl Fanylion + Pam Fod Eu Hangen Arnom (womenshealthmag.com) )

Un arall yw’r agwedd at adborth. Gyda’r dynion, yn aml mae sgyrsiau dwys, arddangosiadau ac weithiau hyd yn oed tynnu camerâu allan. Gyda’rr menywod, mae adborth bron bob amser yn cael ei gyfarfod â chwerthin, ymddiheuriadau ac esgusodion; fel pe na baem yn teimlo y dylem gymryd amser yr athro. Dyma’r;r un agwedd a welir mewn astudiaethau rhywedd (Biederman, 2013; (Beaman, Wheldall, a Kemp, 2006), lle’rr oedd merched yn syml yn disgwyl llai o amser a sylw i’w dysgu, er gwaethaf perfformio’n well na'u cyfoedion gwrywaidd mewn addysg gynradd ac uwchradd.

Yn olaf ac yn fwyaf digalon, hoffwn sôn am yr agwedd at ddyhead. Lle bydd dynion yn aml yn mynd yn rhy drwm, rwy’n aml yn gweld menywod naill ai’n oedi ar yr un pwysau er mwyn iddynt allu bod fel eu ffrindiau; neu fenywod sy’n gwbl abl, heb roi cynnig am y pwysau trymach oherwydd (dyfyniad uniongyrchol yma) “Byddwn i’n casáu cywilyddio fy hun”. Mae’n arddangosiad brawychus o Ted Talk Reshma Sujami “Rydym yn magu ein bechgyn i fod yn ddewr a’n merched i fod yn berffaith.” ( Dysgu dewrder i ferched, nid perffeithrwydd | TED-Ed , mae’r un hon hefyd yn dda Caroline Paul: I fagu merched dewr, annog antur | TED Talk )

Rwyf mor ymwybodol wrth ysgrifennu hyn fod fy safbwynt yn un o fraint. Cymharwch fi â’r menywod yn Texas sy’n ymladd hawliau erthyliad neu fenywod yn Afghanistan sy’n ofni am eu swyddi a’u bywydau, ac mae fy safbwynt o Dŵr Ifori. Hefyd, dydw i ddim eisiau awgrymu bod fy safbwynt yn bwysicach neu’n llai pwysig na hawliau grwpiau eraill yn y gymdeithas sy’n dioddef anghydraddoldebau. Os ydych chi’n mynd i siarad am fod yn deg, mae’n rhaid i chi ymrwymo i fod yn deg i bawb.

Yr hyn rwyf am ei wneud yw bod yr anghydraddoldebau hyn, er eu bod yn amrywio o ran difrifoldeb a daearyddiaeth, yn symptomau o’r un clefyd . Mae dirywiad hawliau menywod yn digwydd ym mhobman , ond dim ond pan edrychwn ar y darlun byd-eang y mae’r duedd yn dod yn amlwg iawn. Mae’r problemau parhaus y mae’r byd hwn yn eu hwynebu gyda gwahaniaethu nid yn unig yn erbyn menywod, ond yn erbyn pob math o hunaniaethau, mor strwythurol a mor fyw , maent yn aml yn teimlo’n anodd eu gweld. Nid ydym yn gweld sut mae ein breintiau’n effeithio arnom, nid ydym yn gweld sut mae ein hagweddau’n dod â chanlyniadau ac os na allwn ei weld , sut allwn ni wneud rhywbeth amdano?

Y tymor hwn, mae Cymru Global wedi datblygu rhai adnoddau ar degwch yn eich ardal leol y byddem wrth ein bodd pe bai ein hysgolion a’n partneriaid yn cymryd rhan ynddynt. Fe’u cynlluniwyd i’ch galluogi i ystyried eich rôl a’ch braint eich hun ond maent hefyd yn cefnogi pobl ifanc i fyfyrio ar sut y gallwn wneud ein byd yn decach i bawb trwy wrando ar brofiadau rhanddeiliaid, gweithredu ar adborth a myfyrio ar y canlyniadau. Maent ar gael yma . Byddem hefyd wrth ein bodd yn clywed gennych am eich profiadau o degwch yn eich cymuned felly os cliciwch isod, fe welwch Gylchlythyr y byddwn yn ei uwchlwytho i’n gwefan a dolen i rai adnoddau “Gwneud Newid yn Ddigwydd” y gallwch eu defnyddio i geisio mynd i’r afael â rhai o’r materion hyn yn eich ardal leol.

Mewn darn blaenorol, soniais fod pobl yn disgwyl pethau drwg o’r dyfodol – mae’n rhan o’n hymennydd goroesi i weld y senario gwaethaf posibl wrth edrych yn ôl arnoch chi. Fodd bynnag, pan edrychwch yn ôl dros y can mlynedd diwethaf, gallwch weld sut y gall systemau a chymdeithasau wella a sut maen nhw wedi gwella. Awgrymodd y therapydd Carl Rogers mai’r cyfan sydd angen i unrhyw un ohonom ei newid mewn gwirionedd yw empathi at ein profiad, ymatebion dilys a gonest i’n twf a pharch cadarnhaol parhaus tuag atom ni. Mewn geiriau eraill, lle lle cawn ein clywed, ein deall a lle gallwn fod yn ddiogel i fod yn ni ein hunain. Pe baem yn gallu gweithio gyda’n gilydd a chreu’r math yna o fyd i bawb, pa fath o dwf fyddai’n bosibl?

Mae ein tîm Dysgu Byd-eang bob amser yn chwilio am ysgolion a hoffai helpu i wneud newidiadau cadarnhaol, felly anfonwch neges atom ar learning@cymru.global