Ein stori
Ein Stori
Mae stori Cymru Global wedi’i gwreiddio mewn gobaith, cysylltiad, a’r gred y gall pobl yng Nghymru chwarae rhan mewn llunio byd gwell.
Cawsom ein sefydlu fel Ymddiriedolaeth Elusennol ym 1973, ac mae ein gwaith wedi’i adeiladu ar wreiddiau sy’n ymestyn yn ôl i’r cyfnod ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf, pan ddaeth cymunedau yng Nghymru at ei gilydd am y tro cyntaf gyda gweledigaeth ar gyfer heddwch a chydweithrediad rhyngwladol.
Mae stori Cymru Global wedi’i gwreiddio mewn gobaith, cysylltiad, a’r gred y gall pobl yng Nghymru chwarae rhan mewn llunio byd gwell. Fel elusen a sefydlwyd ym 1973 fel Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru (WCIA), mae gennym le unigryw yng Nghymru a hanes Cymru. Mae ein gwaith wedi’i seilio ar ein gwreiddiau sy’n ymestyn yn ôl i ganlyniadau’r Rhyfel Byd Cyntaf, a sefydlu Teml Heddwch ac Iechyd yng Nghaerdydd ym 1938.
Adeiladwyd y Deml i goffáu trychineb rhyfel, ac i hyrwyddo heddwch ac iechyd trwy gydweithrediad rhyngwladol. Ers ei sefydlu, pan ddaeth cymunedau yng Nghymru at ei gilydd gyda’r weledigaeth hon ar gyfer heddwch a chydweithrediad rhyngwladol, mae’r Deml wedi bod yn gartref i ryngwladolwyr sy’n ceisio creu byd gwell. Arweiniodd y gwaith hwn at greu WCIA a unodd, dros amser, gyda thri sefydliad arall: Cymdeithas y Cenhedloedd Unedig Cymru (UNA Cymru), Cyngor Addysg a Dinasyddiaeth y Byd (CEWC) ac UNA Cyfnewid i greu’r sefydliad rydyn ni’n ei adnabod heddiw.
Yn 2025, yn dilyn ymgysylltu â rhanddeiliaid ar draws Cymru a’r byd, fe wnaethom ailenwi ein hunain, o fod yn Ganolfan Materion Rhyngwladol Cymru i fod yn Cymru Global. Mae’n foment bwysig yn hanes y sefydliad, gan ein rhoi mewn sefyllfa dda i symud ein gwaith ymlaen, wrth i ni barhau a thyfu’r cysylltiadau sydd gan Gymru gyda’r byd, ac sydd gan y byd â Chymru.
Mae’r byd yn profi newid mawr: dynameg wleidyddol ryngwladol sy’n newid, datblygiadau technolegol, y lefelau gwrthdaro byd-eang uchaf ers 1945 , rhaniadau gwleidyddol domestig ar draws rhannau o’r byd a newid hinsawdd. Mae angen adeiladu cymunedau ymarfer a chefnogaeth, darparu lle ar gyfer sgyrsiau anodd, adeiladu heddwch a dysgu, a meithrin gobaith gweithredol.
Nod ein gwaith yw parhau ag etifeddiaeth Cymru o adeiladu cysylltiadau a chael effaith gadarnhaol ar yr heriau byd-eang yr ydym i gyd yn eu hwynebu.
1918
Adeiladu heddwch o ludw rhyfel
Wrth i’r Rhyfel Byd Cyntaf ddod i ben, dechreuodd cymunedau ar draws Cymru ofyn sut y gallent helpu i atal dinistr o’r fath rhag digwydd eto. Yn yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1918 yng Nghastell-nedd, galwodd yr AS David Davies — a fu unwaith yn filwr, ond sydd bellach yn eiriolwr angerddol dros heddwch — am greu Undeb Cynghrair y Cenhedloedd Cymru, gan roi llais i Gymru yn y mudiad dros gydweithrediad rhyngwladol. Dros y blynyddoedd a ddilynodd, ymunodd pobl gyffredin ar draws Cymru â’r achos, gan gynnwys y 390,296 o fenywod a lofnododd Ddeiseb Heddwch Menywod Cymru ym 1923, un o’r gweithredoedd undod mwyaf pwerus yn ein hanes.
1938
Y Deml Heddwch
Daeth y freuddwyd o heddwch o hyd i gartref parhaol ym 1938, pan agorodd y Deml Heddwch ac Iechyd ei drysau yng Nghaerdydd. Mae’r deml wedi cael ei hadeiladu fel lle ar gyfer trafod, cofio a chydweithrediad rhyngwladol, ac mae pob manylyn o’i dyluniad yn cario ystyr. Mae’r Deml yn parhau i fod wrth wraidd gwaith Cymru Global heddiw, ac yn symbol o ymrwymiad parhaus Cymru i heddwch.
1973
Mae Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru yn cael ei geni
Dros y degawdau, esblygodd y mudiad heddwch yng Nghymru drwy sefydliadau fel CEWC (Cyngor Addysg mewn Dinasyddiaeth Byd) ac UNA Cyfnewid. Ym 1973, sefydlwyd Canolfan Materion Rhyngwladol Cymru (Cymru Global) yn ffurfiol fel Ymddiriedolaeth Elusennol, gan ddod â’r llinynnau hyn at ei gilydd i helpu pobl i ddysgu, cysylltu a gweithredu ar faterion byd-eang.
Heddiw
Cymuned o ddinasyddion byd-eang
Heddiw, mae Cymru Global yn parhau â’r etifeddiaeth hon fel elusen sydd wedi’i gwreiddio mewn cymuned, dysgu a gweithredu. O dreftadaeth heddwch i gyfiawnder hinsawdd, o addysg i bartneriaethau byd-eang, rydym yn dod â phobl at ei gilydd i archwilio materion mawr ein hoes, ac i ddod o hyd i ffyrdd o wneud gwahaniaeth, yma yng Nghymru ac ar draws y byd.
