
Dyma rai egwyddorion sylfaenol i ategu gweithredu ar gyfrifoldeb byd-eang – am syniadau ac enghreifftiau manwl, edrychwch ar yr adnoddau eraill yn y pecyn cymorth.
Deall y nod: Mae angen eglurder llwyr ar bawb sy’n ymwneud â gweithredu Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol ynghylch beth yw’r nod sy’n gyfrifol yn fyd-eang, a beth nad yw.
Nodwch y tocyn: Mae’n wych dathlu llwyddiannau ond cymerwch fesur cytbwys o’ch effaith – mae prynu te a choffi Masnach Deg yn yr ystafell staff yn wych, ond ni ddylid ei ddefnyddio i anwybyddu camdriniaethau hawliau dynol mewn cadwyni cyflenwi ar gyfer eich deunyddiau, cynhyrchion a gwasanaethau craidd. Man cychwyn syml yw bob tro y byddwch chi’n gofyn ‘sut ydym ni’n cyfrannu at y nod hwn?’ eich bod chi hefyd yn gofyn ‘sut y gallem ni fod yn atal neu’n niweidio cynnydd yn erbyn y nod hwn?’
Gwerthuswch gynnydd! Sicrhewch fod dangosyddion a cherrig milltir ar waith ar bob lefel ond osgoi gwerthfawrogi dim ond yr hyn sy’n hawdd ei fesur.
Arbrofi, dysgu a rhannu: Nid oes gennym yr holl atebion – defnyddiwch y dystiolaeth orau sydd ar gael ond mae cymhlethdod y materion hyn yn golygu y bydd ansicrwydd, cyfaddawdau ac anhysbysrwydd – dylid mynegi’r rhain lle bo modd. Ni ddylai’r ansicrwydd hwn fod yn esgus i beidio â gweithredu; arbrofi, dysgu a rhannu canlyniadau.
Datblygu dinasyddiaeth fyd-eang: Creu cyfleoedd i bobl ddod yn ddinasyddion byd-eang gweithredol, fel eu bod wedi’u cyfarparu’n well â’r wybodaeth, y sgiliau a’r gwerthoedd i gefnogi cyflawniad y nodau Llesiant trwy’r ffyrdd o weithio. Isod mae enghraifft o hyfforddiant dinasyddiaeth fyd-eang ar-lein ar Learning@Wales a ddatblygwyd ar gyfer staff y GIG. Mewngofnodwch neu crëwch gyfrif yna chwiliwch am ‘dinasyddiaeth fyd-eang’.
Codi ymwybyddiaeth ac annog trafodaeth feirniadol: Rhoi gwybod i bobl am y Ddeddf a’r nodau ac annog dadl a thrafodaeth. Cydweithio ar draws rhwydweithiau.
Materion ariannol: sicrhau bod y gefnogaeth ariannol a chyfreithiol ar waith ar draws sectorau i wneud newid gwirioneddol i arferion caffael a buddsoddi. Sicrhau dadfuddsoddiad o ddiwydiannau niweidiol.
Meddyliwch am economeg: Hyrwyddo economi lles ar bob lefel – er enghraifft, drwy edrych ar gynhyrchion cylchol neu gefnogi’r economi sylfaenol.
Rhyngwladoliaeth gynhwysol: Sicrhau bod pob person sy’n cynrychioli Cymru ar faterion byd-eang neu bartneriaethau rhyngwladol yn gallu defnyddio iaith ac arfer cynhwysiant a thegwch. Dylai’r hunaniaethau a’r diwylliannau rydyn ni’n eu dathlu mewn chwaraeon a chelfyddydau a diwylliant ddod o bob cwr o gymunedau Cymru.
Cysondeb nid gwrthddywediad: Gwiriwch gamau gweithredu a chynlluniau yn erbyn nod Cymru sy’n gyfrifol yn fyd-eang gyda chefnogaeth gan arbenigwyr perthnasol y tu allan i silos.
Dewch â phobl gyda chi – nid yn yr ysbryd yn unig: Yn y materion cymhleth hyn, nid oes sefyllfa lle mae pawb ar eu hennill bob amser – rhowch gefnogaeth ariannol a moesol briodol ar waith fel bod pobl a allai fod ar eu colled yn ystod y cyfnod pontio yn cael eu cefnogi, er enghraifft, wrth ailflaenoriaethu buddsoddiadau.